
DZIEŃ 1 – KRYZYS
KRYZYS /Abwege/ (1928)
reż. georg w. pabst, Niemcy
Berlin, koniec lat 20. XX wieku. Thomas i Irene Beckowie są młodym, zamożnym małżeństwem: on, wzięty adwokat, pochłonięty jest pracą, ona, czując się samotna i zaniedbywana, pozwala się adorować malarzowi Walterowi. Wkrótce też przekona się, jak smakuje nocne życie miasta…
Kameralny dramat psychologiczny, mniej znany, długo niedoceniany i nieco zaskakujący na tle ówczesnej twórczości Georga Wilhelma Pabsta (1885–1967), czołowego przedstawiciela kina „Nowej Rzeczowości”. Zrealizowany pomiędzy głośnymi „filmami ulicznymi” reżysera – Miłością Joanny Ney (Die Liebe der Jeanne Ney, 1927) i Puszką Pandory (Die Büchse der Pandora, 1929) – w mniejszym stopniu niż one wpisuje się w wielkomiejski pejzaż, pozbawiony jest także rozmachu i mocnego społecznego wydźwięku.
Małżeński kryzys i bunt żony są jednak dla realisty Pabsta okazją do sportretowania środowiska bohemy (znakomita sekwencja w nocnym klubie).
Kameralność filmu – z niewielką liczbą napisów – pozwala docenić wirtuozerską pracę kamery, płynny montaż czy rolę szczegółu: rekwizytu, aktorskiego gestu. Kryzys potwierdza też renomę Pabsta jako odkrywcy talentów i portrecisty kobiet: Brigitte Helm – znana dziś przede wszystkim z podwójnej roli Marii i robota w Metropolis (1927) Fritza Langa – która wcześniej zabłysła na drugim planie Miłości Joanny Ney, tutaj stworzyła jedną ze swoich najlepszych kreacji.
Reżyser chciał kontynuować ich twórczą współpracę i obsadzić ją jako Lulu w Puszce Pandory, ale szefowie wytwórni UFA obawiając się kontrowersji, nie zgodzili się na udział swojej kontraktowej aktorki. Zawodowo oboje spotkają się jeszcze raz, na planie Atlantydy (L’Atlantide, 1932).
Film został odrestaurowany przez Bundesarchiv z oryginalnego negatywu kamerowego na podstawie rekonstrukcji Filmmuseum München. Brakujący akt siódmy został uzupełniony kopią nitro pochodzącą ze zbiorów Cinémathèque suisse. Oryginalne plansze tekstowe, zachowane w niepełnym zakresie i jako pojedyncze klatki, zostały uzupełnione zgodnie z oryginalnym scenariuszem odnalezionym w La Cinémathèque française oraz według informacji pochodzących z niemieckiej prasy.
opracowanie: Katarzyna Wajda
Wprowadzenie: Jeanne Pommeau (Národní filmový archiv)

Produkcja: Erda-Film GmbH
Reżyseria: Georg Wilhelm Pabst
Niemcy, 1928, 98 minut
Scenariusz: Adolf Lantz, Ladislaus Vajda, Helen Gosewish wg. pomysłu Franza Schulza;
Zdjęcia: Theodor Sparkuhl.
Obsada: Brigitte Helm, Gustav Diessl, Hertha von Walther, Jack Trevor, Fritz Odemar, Nico Turoff
Pokaz z kopii DCP, czarno-białej (tonowana); plansze : niemieckie; napisy: polskie.
Restauracja cyfrowa wykonana w latach 2017-2018.









